Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Trong các hoạt động xây dựng và đầu tư, việc lựa chọn hình thức hợp đồng phù hợp đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo hiệu quả thi công và quản lý chi phí. Một trong những loại hợp đồng phổ biến hiện nay là hợp đồng theo đơn giá cố định. Loại hình này không chỉ giúp minh bạch hóa trách nhiệm giữa các bên mà còn tạo cơ sở rõ ràng để thanh toán, điều chỉnh khi cần thiết. Để hiểu rõ hơn về bản chất, cách áp dụng và những quy định liên quan đến loại hợp đồng này, hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua những phân tích cụ thể dưới đây.
Hợp Đồng Theo Đơn Giá Cố Định Là Gì
Hợp đồng theo đơn giá cố định là hình thức thỏa thuận trong đó đơn giá cho từng công việc được giữ nguyên trong suốt quá trình thực hiện, bất kể biến động chi phí đầu vào. Loại hợp đồng này thường áp dụng trong các gói thầu xây lắp, đặc biệt khi khối lượng công việc có thể phát sinh thay đổi nhưng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ về giá thành.
Theo quy định pháp luật đấu thầu, việc thanh toán trong hợp đồng theo đơn giá cố định dựa trên khối lượng thực tế hoàn thành và đơn giá đã ký kết ban đầu. Nhà thầu trúng thầu như Công ty ông Hiệp Phan tại Vĩnh Long thực hiện công trình giao thông qua Hệ thống đấu thầu quốc gia với loại hợp đồng này cần tuân thủ nghiêm nguyên tắc không điều chỉnh giá trừ khi có thỏa thuận khác.
Một điểm quan trọng là bảng tính giá trị cho công việc phát sinh chưa có trong hợp đồng không bắt buộc phải có trong hồ sơ thanh toán, nhưng cần được hai bên xác nhận rõ ràng. Điều này giúp đảm bảo minh bạch khi đối diện với hậu kiểm, quyết toán hay thanh tra của cơ quan chức năng như Bộ Xây dựng.
Hợp đồng theo đơn giá cố định phù hợp với các dự án có thiết kế cơ sở chưa đầy đủ hoặc khả năng thay đổi khối lượng cao. So với hợp đồng trọn gói, loại hình này linh hoạt hơn về khối lượng nhưng khắt khe hơn về giá, đòi hỏi sự hiểu biết rõ ràng từ cả chủ đầu tư và nhà thầu mới tham gia đấu thầu.
Khi Nào Áp Dụng Hợp Đồng Theo Đơn Giá Cố Định
Hợp đồng theo đơn giá cố định được áp dụng khi bản chất công việc đã xác định rõ nhưng chưa thể tính toán chính xác khối lượng thực tế cần hoàn thành. Đây là hình thức phù hợp với các gói thầu xây lắp có tính chất phức tạp, dễ phát sinh khối lượng như công trình giao thông, hạ tầng kỹ thuật. Việc lựa chọn loại hợp đồng này giúp kiểm soát chi phí và minh bạch trong đấu thầu.
Theo quy định tại Khoản 2 Điều 62 Luật Đấu thầu năm 2013, hợp đồng theo đơn giá cố định có đơn giá không thay đổi trong suốt thời gian thực hiện, trừ khi có thỏa thuận điều chỉnh cụ thể. Hình thức này thường xuất hiện trong các dự án qua Hệ thống Đấu thầu Quốc gia, như trường hợp Công ty ông Hiệp Phan trúng thầu công trình giao thông tại Vĩnh Long vào tháng 7/2023.
Loại hợp đồng này yêu cầu hồ sơ thanh toán phải đầy đủ bảng tính giá trị cho công việc phát sinh nếu chưa có trong hợp đồng. Chủ đầu tư và nhà thầu phải đảm bảo việc điều chỉnh, bổ sung phù hợp với nội dung đã ký kết và hồ sơ mời thầu. Điều này giúp giảm rủi ro khi đối diện với hậu kiểm, kiểm toán hay quyết toán.
Hợp đồng theo đơn giá cố định mang lại sự linh hoạt về khối lượng nhưng khắt khe về giá, phù hợp khi thị trường ổn định. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến động giá nguyên vật liệu, cả chủ đầu tư và nhà thầu cần cân nhắc kỹ để tránh rủi ro tài chính do tính “cứng nhắc” của đơn giá không được điều chỉnh.
Quy Định Về Hợp Đồng Theo Đơn Giá Cố Định
Hợp đồng theo đơn giá cố định là loại hợp đồng mà đơn giá trong hợp đồng không thay đổi trong suốt thời gian thực hiện, áp dụng khi bản chất công việc đã xác định rõ nhưng chưa xác định chính xác khối lượng. Loại hợp đồng này thường được sử dụng trong các gói thầu xây lắp, đặc biệt khi khối lượng có thể biến động nhưng yêu cầu giữ ổn định về giá thành.
Việc thanh toán hợp đồng theo đơn giá cố định dựa trên khối lượng thực tế hoàn thành và đơn giá đã cố định trong hợp đồng. Trường hợp phát sinh khối lượng ngoài hợp đồng, các bên phải thống nhất đơn giá theo quy định tại khoản 13 Điều 1 Nghị định số 50/2021/NĐ-CP, đảm bảo cơ sở pháp lý minh bạch cho việc điều chỉnh giá.
Bảng tính giá trị cho công việc chưa có đơn giá trong hợp đồng là cần thiết khi phát sinh khối lượng mới, tuy nhiên không bắt buộc phải có trong hồ sơ thanh toán nếu các bên đã thỏa thuận và thống nhất theo đúng quy trình. Việc điều chỉnh phải tuân thủ Thông tư 07/2016/TT-BXD của Bộ Xây dựng để đảm bảo phù hợp với quy định kiểm toán, quyết toán sau này.
Hợp đồng theo đơn giá cố định phù hợp với các gói thầu mà chủ đầu tư và nhà thầu có thể xác định rõ nội dung công việc nhưng khó định lượng chính xác khối lượng từ đầu. Loại hợp đồng này mang lại tính linh hoạt về khối lượng nhưng yêu cầu sự khắt khe trong quản lý giá, giúp kiểm soát chi phí hiệu quả trong quá trình thi công.
Hợp Đồng Theo Đơn Giá Cố Định Có Được Điều Chỉnh Đơn Giá Không
Hợp đồng theo đơn giá cố định là loại hợp đồng có đơn giá không thay đổi trong suốt thời gian thực hiện, trừ khi các bên có thỏa thuận khác. Theo Khoản 2 Điều 62 Luật Đấu thầu năm 2013, hình thức này áp dụng phổ biến trong các gói thầu xây lắp, giúp kiểm soát chi phí nhưng hạn chế khả năng điều chỉnh giá dù thị trường biến động.
Việc điều chỉnh đơn giá trong hợp đồng theo đơn giá cố định chỉ được thực hiện nếu có quy định cụ thể trong nội dung hợp đồng và phù hợp với hồ sơ mời thầu. Nếu không có điều khoản nào cho phép điều chỉnh, việc thay đổi đơn giá là không đúng quy định pháp luật, như thông tin từ Chinhphu.vn đã nêu rõ.
Theo Bộ Xây dựng, để điều chỉnh giá hợp đồng do bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thay đổi cơ bản, cần xem xét tác động riêng với từng hợp đồng, không áp dụng mức định lượng chung. Quyết định cuối cùng thuộc về chủ đầu tư và nhà thầu, đảm bảo an toàn pháp lý khi đối diện kiểm toán, quyết toán.
Phụ lục sửa đổi là bắt buộc nếu có điều chỉnh giá hợp đồng theo đơn giá cố định trong năm 2024. Việc ký phụ lục giúp minh bạch hóa sự thay đổi khối lượng hoặc đơn giá bổ sung, đảm bảo tuân thủ trình tự pháp lý và tránh rủi ro khi thanh tra, hậu kiểm.
Chi Phí Dự Phòng Trong Hợp Đồng Theo Đơn Giá Cố Định
Chi phí dự phòng trong hợp đồng theo đơn giá cố định được xác định bằng tỷ lệ phần trăm trên tổng các khoản mục chi phí, bao gồm cả chi phí xây dựng và chi phí hạng mục chung. Khoản chi này nhằm đối phó với các phát sinh không lường trước trong quá trình thực hiện gói thầu xây lắp, đảm bảo tính linh hoạt cho chủ đầu tư và nhà thầu.
Theo quy định, giá gói thầu trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu phải bao gồm chi phí dự phòng, và khi phát hành hồ sơ mời thầu cần tách riêng phần chi phí xây lắp cùng chi phí dự phòng để không vượt tổng mức. Điều này giúp kiểm soát chặt chẽ ngân sách và minh bạch trong quá trình đấu thầu.
Chi phí dự phòng chỉ được thanh toán khi có phát sinh thực tế và phải được tư vấn giám sát, chủ đầu tư chấp thuận bằng văn bản. Nhà thầu không được sử dụng khoản này tự phát mà phải tuân thủ quy trình nghiệm thu khối lượng, đảm bảo nguyên tắc thanh toán theo tiến độ và đúng quy định pháp luật.
Cơ sở pháp lý theo Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định rõ chi phí dự phòng phải được chuẩn xác lại trong quá trình thương thảo hợp đồng. Giá trúng thầu và giá hợp đồng theo đơn giá cố định đều phải bao gồm khoản chi này, làm căn cứ xét duyệt và thanh toán, tránh tình trạng điều chỉnh giá ngoài dự kiến.
Hợp Đồng Theo Đơn Giá Cố Định Và Hợp Đồng Trọn Gói
Hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo đơn giá cố định là hai hình thức phổ biến trong đấu thầu xây dựng, được quy định cụ thể tại Luật Đấu thầu 2023. Loại hình được lựa chọn phụ thuộc vào mức độ rõ ràng của thiết kế kỹ thuật và khối lượng công việc. Hợp đồng trọn gói thường áp dụng khi hồ sơ thiết kế đã đầy đủ, khối lượng thi công xác định rõ ràng.
Hợp đồng trọn gói có giá cố định trong suốt quá trình thực hiện, phù hợp với các gói thầu mua sắm vật tư, hóa chất sử dụng cho bệnh nhân có quy mô nhỏ. Nhà thầu phải thực hiện đúng khối lượng và tiến độ, chỉ được điều chỉnh giá trong trường hợp bất khả kháng hoặc thay đổi cơ bản được pháp luật công nhận. Việc thanh toán cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ nghiệm thu, biên bản hoàn thành.
Hợp đồng theo đơn giá cố định mang tính linh hoạt về khối lượng nhưng khắt khe về giá thành, phù hợp khi khối lượng công việc chưa xác định chính xác. Loại hợp đồng này được áp dụng khi không đủ điều kiện ký hợp đồng trọn gói, theo hướng dẫn tại Nghị định số 50/2021/NĐ-CP. Các bên phải thống nhất đơn giá bổ sung nếu có phát sinh.
Chủ đầu tư và nhà thầu cần lưu ý việc chuyển đổi từ hợp đồng trọn gói sang hợp đồng theo đơn giá cố định chỉ được thực hiện khi có sự đồng thuận và tuân thủ quy định pháp luật. Công văn 2039/UBND-ĐT của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội nêu rõ việc tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện hai loại hợp đồng này đối với các dự án đầu tư công, có hiệu lực từ ngày 13/05/2026.
Hợp Đồng Theo Đơn Giá Điều Chỉnh
Hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh là loại hợp đồng cho phép thay đổi đơn giá trong quá trình thực hiện dựa trên các yếu tố thỏa thuận trước, thường áp dụng khi khối lượng công việc không thể xác định chính xác ngay từ đầu. Loại hợp đồng này phù hợp với gói thầu có thời gian thực hiện dài và tiềm ẩn rủi ro biến động giá nguyên vật liệu, nhân công hoặc thiết bị.
Việc điều chỉnh giá trong hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh được thực hiện thông qua cơ chế đã được quy định rõ trong hồ sơ hợp đồng, bao gồm phương pháp và công thức điều chỉnh cụ thể. Cơ sở để điều chỉnh có thể là chỉ số giá xây dựng, tỷ lệ trượt giá hoặc các yếu tố bất khả kháng, hoàn cảnh thay đổi cơ bản do Bộ Xây dựng hướng dẫn.
Hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh thường được sử dụng trong lĩnh vực đầu tư xây dựng và mua sắm công, nơi mà tính linh hoạt về giá cả giúp giảm áp lực tài chính cho nhà thầu. Điều này đặc biệt quan trọng khi áp dụng với các gói thầu có rủi ro cao về biến động chi phí đầu vào, tránh tình trạng thua lỗ do giá cố định.
Hồ sơ thanh toán hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh bao gồm biên bản nghiệm thu khối lượng, bảng tính giá trị thanh toán theo đơn giá điều chỉnh và các chứng từ liên quan đến biến động giá. Việc quyết toán cần tuân thủ đúng quy định để đảm bảo an toàn trước kiểm toán, hậu kiểm và các cơ quan quản lý nhà nước như Bộ Xây dựng.
Hợp đồng theo đơn giá cố định là lựa chọn phù hợp trong nhiều trường hợp khi khối lượng công việc chưa xác định chính xác ngay từ đầu. Việc nắm rõ quy định, điều kiện áp dụng, khả năng điều chỉnh đơn giá hay chi phí dự phòng sẽ giúp các bên kiểm soát tốt tiến độ và ngân sách. So sánh với hợp đồng trọn gói hay hợp đồng điều chỉnh cũng cho thấy sự linh hoạt nhất định của hình thức này. Tìm hiểu kỹ trước khi ký kết chính là bước đi an toàn, bảo vệ quyền lợi và thúc đẩy hợp tác thành công.
